TYT İKİZKENAR VE EŞKENAR ÜÇGENLER

0
135
TYT geometri ikizkenar ve eşkenar üçgenler konu anlatımı kapağı

TYT ikizkenar ve eşkenar üçgenler konu anlatımı kapsamında eş kenarların karşısındaki açı ilişkileri, simetri ekseninin yükseklik, kenarortay ve açıortayla ilişkisi, çevre ve alan bağıntıları, kenarlara uzaklıklar ve eşkenar üçgen içindeki noktalardan kenarlara çizilen paraleller işlenecektir.
TYT geometri konularının tamamına TYT konu anlatımı arşivinden ulaşabilirsiniz.

İkizkenar Üçgen

Eş Kenarlar ve Eş Açılar

İki kenarı eşit olan üçgene ikizkenar üçgen denir. Eş kenarların birleştiği köşe tepe, karşıdaki kenar tabandır. Eş kenarların karşısındaki taban açıları birbirine eşittir. Bunun tersi de doğrudur: İki açısı eşit olan bir üçgende bu açıların karşısındaki kenarlar eşittir.

İkizkenar ve Eşkenar Üçgen Özellikleri geometri gösterimi
İkizkenar ve Eşkenar Üçgen Özellikleri
Dikkat
Bir tepeden inen doğrunun aynı anda yükseklik, kenarortay ve açıortay olması genel üçgen özelliği değildir; bu sonuç ikizkenar veya eşkenar yapı kanıtlandığında kullanılır.

Örnek - 1
AB = AC olan ABC ikizkenar üçgeninde tepe açısı A = 38°’dir. B taban açısının ölçüsü kaç derecedir?

A) 38
B) 52
C) 66
D) 71
E) 76
Taban açıları eşittir. B = C = 180° − 38°2 = 71° olur.

Cevap: D

Eş Açıdan Eş Kenara Geçiş

Üçgende büyük açının karşısında büyük, eş açıların karşısında eş kenarlar bulunur. Bu nedenle yalnız kenar işaretlerinden değil, açı eşitliklerinden de ikizkenarlık sonucu çıkarılabilir. Açıların hangi kenarların karşısında olduğuna dikkat edilir.

Örnek - 2
ABC üçgeninde A = 50° ve B = 65°’tir. Buna göre aşağıdaki eşitliklerden hangisi doğrudur?

A) AB = AC
B) AB = BC
C) AC = BC
D) Üç kenar eşittir
E) Hiçbiri
C = 180° − 50° − 65° = 65° olur. B = C olduğundan karşılarındaki AC ve AB kenarları eşittir.

Cevap: A

Simetri Ekseni: Yükseklik, Kenarortay ve Açıortay

İkizkenar üçgende tepe noktasından tabana çizilen doğru parçası bu görevlerden yalnız birini taşıyorsa diğer ikisini de taşır. Yani tabana dikse tabanı iki eş parçaya böler ve tepe açısını ortalar; tabanın orta noktasına gidiyorsa aynı zamanda dik ve açıortaydır. Böylece üçgen iki eş dik üçgene ayrılır.

Örnek - 3
AB = AC = 13 ve BC = 10 olan ABC ikizkenar üçgeninde A’dan BC’ye indirilen yüksekliğin uzunluğu kaçtır?

ABC ikizkenar üçgeninde AB=AC=13 ve BC=10; AD yüksekliği BC üzerindeki D orta noktasına diktir.

A) 8
B) 10
C) 12
D) 13
E) 15
İkizkenar üçgende A’dan indirilen yükseklik BC’yi ortalar. Bu nedenle BD = DC = 5 birim olur. ABD dik üçgeninde h² + 5² = 13² olduğundan h = 12 bulunur.

Cevap: C

Çevre ve Alan Uygulamaları

Eş kenar uzunluğu a, taban b ise çevre 2a + b’dir. Tepe yüksekliği h = √(a² − b²4) ve alan b * h2 olur. Yükseklik verilmemişse tabanın yarısını kullanarak oluşan dik üçgende Pisagor uygulanır.

Örnek - 4
Tabanı 16 birim ve alanı 48 birim² olan ABC ikizkenar üçgeninin çevresi kaç birimdir?

ABC ikizkenar üçgeninde BC=16, alan 48; AD yüksekliği D orta noktasında BCye diktir.

A) 30
B) 32
C) 34
D) 36
E) 40
Alan = 16 * h2 = 48 olduğundan h = 6 birimdir. AD yüksekliği BC tabanını ortadan böldüğü için BD = DC = 8 birim olur. ABD dik üçgeninde AB = √(6² + 8²) = 10 birimdir. AB = AC olduğundan çevre 10 + 10 + 16 = 36 birim bulunur.

Cevap: D

Tabandaki Noktadan Eş Kenarlara Uzaklık

İkizkenar üçgenin tabanı üzerindeki bir noktadan eş kenarlara indirilen dikmelerin toplamı sabittir. Bu toplam, bir taban köşesinden karşı eş kenara indirilen yüksekliğe eşittir. Özellik, toplam alanı iki küçük üçgenin alanı olarak yazmaktan doğar.

Örnek - 5
AB=AC olan ABC üçgeninde P noktası BC üzerindedir. P’nin AB kenarına dik uzaklığı 4 birim, AC kenarına dik uzaklığı 7 birimdir. C noktasının AB doğrusuna dik uzaklığı kaç birimdir?

AB=AC olan ABC üçgeninde P, BC üzerinde; PD=4 ve PE=7 kenarlara dik; CH=x ve ABye diktir.

A) 3
B) 7
C) 9
D) 11
E) 28
ABC üçgeninin alanı, ABP ve APC üçgenlerinin alanları toplamıdır. h, C noktasının AB doğrusuna dik uzaklığı olsun. P noktasının AB ve AC kenarlarına dik uzaklıkları sırasıyla 4 ve 7 birimdir. AB = AC olduğundan AB * h2 = AB * 42 + AC * 72 = AB * (4 + 7)2 olur. Buradan h = 4 + 7 = 11 birim bulunur.

Cevap: D

Eşkenar Üçgen

Eş Kenarlar ve 60°’lik Açılar

Üç kenarı eşit olan üçgen eşkenardır. Eş kenarların karşısındaki üç açı da eşit olduğundan her biri 60° olur. Tersine, üç açısı 60° olan bir üçgenin üç kenarı eşittir.

Örnek - 6
Çevresi 42 olan eşkenar üçgenin bir kenarı ve bir iç açısının toplamı kaçtır?

A) 60
B) 68
C) 72
D) 74
E) 84
Bir kenar 423 = 14, bir iç açı 60° olduğundan toplam 74’tür.

Cevap: D

Yükseklik, Açıortay ve Kenarortay

Eşkenar üçgende her köşeden karşı kenara çizilen yükseklik aynı zamanda açıortay ve kenarortaydır. Kenarı a olan eşkenar üçgende oluşan 30°–60°–90° üçgeninden yükseklik h = a * √32 bulunur.

Örnek - 7
Yüksekliği 9 * √3 olan eşkenar üçgenin çevresi kaçtır?

A) 27
B) 36
C) 45
D) 54
E) 72
a * √32 = 9 * √3 eşitliğinden a = 18; çevre 54’tür.

Cevap: D

Eşkenar Üçgenin Alanı

Taban a ve yükseklik a * √32 olduğundan alan a² * √34 olur. Alan verildiğinde önce a² bulunur; çevre isteniyorsa pozitif kenar uzunluğu alınarak üçle çarpılır.

Örnek - 8
Alanı 64 * √3 olan eşkenar üçgenin çevresi kaçtır?

A) 24
B) 32
C) 36
D) 42
E) 48
a² * √34 = 64 * √3 olduğundan a² = 256 ve a = 16’dır. Çevre 48 bulunur.

Cevap: E

İç Noktanın Kenarlara Uzaklıkları

Eşkenar üçgenin içindeki herhangi bir noktadan üç kenara indirilen dik uzaklıkların toplamı üçgenin yüksekliğine eşittir. Çünkü nokta, üçgeni tabanları eşkenar üçgenin kenarları olan üç küçük üçgene ayırır; alanların toplamı değişmez.

Örnek - 9
Kenar uzunluğu 8 birim olan ABC eşkenar üçgeninin içindeki P noktasından AB, AC ve BC kenarlarına PD, PE ve PF dikmeleri çiziliyor; D, E ve F bu kenarlar üzerindeki diklik ayaklarıdır. PD = 2 birim ve PE = √3 birim olduğuna göre PF kaç birimdir?

ABC eşkenar üçgeninde P iç noktasından AB, AC ve BCye dik PD=2, PE=√3, PF=x; BC=8.

A) 2 * √3 − 2
B) 3 * √3 − 2
C) 3 * √3 + 2
D) 4 * √3 − 2
E) 4 * √3 + 2
ABC eşkenar üçgeninin alanı, PAB, PBC ve PCA üçgenlerinin alanları toplamıdır. Her küçük üçgenin tabanı 8, bu tabanlara ait dik yükseklikleri sırasıyla PD = 2, PE = √3 ve PF = x birimdir. Büyük üçgenin yüksekliği 8 * √32 = 4 * √3 olduğundan alan eşitliği 8 * (2 + √3 + x)2 = 8 * 4 * √32 olur. Buradan x = 3 * √3 − 2 birim bulunur.

Cevap: B

İç Noktadan Kenarlara Çizilen Paraleller

ABC eşkenar üçgeninin içindeki P noktasından, AC kenarı üzerindeki D, AB kenarı üzerindeki E ve BC kenarı üzerindeki F noktalarına PD, PE ve PF parçaları çizilsin. Bu eşleştirmede PD ∥ AB, PE ∥ BC ve PF ∥ CA koşulları sağlanır. P’nin AB, BC ve CA kenarlarına dik uzaklıklarını sırasıyla u, v ve w; bir kenar uzunluğunu s, yüksekliği h ile gösterelim.

PD, PE ve PF parçaları ile sonlandıkları kenarlara indirilen dik uzaklıklar 30°–60°–90° dik üçgenleri oluşturur. Bu dik üçgenler benzer olduğundan w = PD * sin 60°, u = PE * sin 60° ve v = PF * sin 60° olur.

ABC üçgeni PAB, PBC ve PCA üçgenlerine ayrılır. Bu üç küçük üçgenin alanları toplamı ABC’nin alanına eşittir. Tabanların tümü s olduğundan ve büyük üçgenin yüksekliği h olduğundan, alan eşitliğinde ortak taban çarpanı sadeleşir ve u + v + w = h elde edilir. Eşkenar üçgende h = s * sin 60° olduğuna göre (PD + PE + PF) * sin 60° = s * sin 60° olur. sin 60° sıfırdan farklı olduğundan PD + PE + PF = s bağıntısı bulunur.

Örnek - 10
Kenar uzunluğu 15 birim olan ABC eşkenar üçgeninin içindeki P noktasından AC kenarı üzerindeki D, AB kenarı üzerindeki E ve BC kenarı üzerindeki F noktalarına PD, PE ve PF parçaları çiziliyor. PD ∥ AB, PE ∥ BC ve PF ∥ CA olduğuna göre, PD = 6 birim ve PE = 4 birimken PF kaç birimdir?

ABC eşkenar üçgeninde P iç noktası; D, E ve F sırasıyla AC, AB ve BC üzerinde; PD ∥ AB, PE ∥ BC ve PF ∥ CA.

A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
PD + PE + PF = s bağıntısından, s = 15, PD = 6 ve PE = 4 olduğuna göre PF = 15 − 6 − 4 = 5 birimdir.

Cevap: C

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz