TYT Biyoloji ve Canlıların Ortak Özellikleri konusu, bir varlığın canlı sayılmasını tek bir belirtiye değil; hücresel yapı, enerji kullanımı, metabolizma, homeostazi, büyüme, üreme ve çevreye tepki gibi özelliklerin birlikte değerlendirilmesine bağlar. TYT sorularında asıl güçlük kavramları tek tek bilmekten çok, verilen olayın hangi ortak özellikle ilişkili olduğunu ve bir özelliğin bütün canlılarda aynı biçimde görülmek zorunda olmadığını ayırt etmektir.
BİYOLOJİ VE CANLILIĞIN TEMELİ
Biyolojinin İnceleme Alanı
Biyoloji; canlıların yapısını, işleyişini, kökenini, çeşitliliğini, birbirleriyle ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Molekül düzeyindeki DNA ve proteinlerden hücrelere, organizmalardan ekosistemlere kadar farklı ölçeklerde çalışır. Bu genişlik nedeniyle hücre biyolojisi, genetik, fizyoloji, ekoloji, botanik, zooloji ve mikrobiyoloji gibi alt alanlara ayrılır.
Canlılık kesin bir “tek özellik” listesiyle açıklanamaz. Örneğin kristaller büyüyebilir, ateş enerji kullanıp yayılabilir, bazı makineler çevresel değişime tepki verebilir. Buna karşılık bu örnekler hücresel yapı, kalıtsal bilgi, düzenlenmiş metabolizma ve kendi iç dengesini koruma özelliklerini birlikte taşımaz. Bu nedenle canlılık, birbiriyle bağlantılı özellikler bütünü olarak değerlendirilir.
Örnek - 1
Bir araştırmacı X varlığının büyüdüğünü, dışarıdan enerji aldığını ve çevresel değişime tepki verdiğini gözlemliyor. Yalnız bu bulgulardan X’in kesinlikle canlı olduğu sonucuna ulaşılamamasının temel nedeni hangisidir?
A) Canlılar çevresel değişime tepki vermez.
B) Büyüme yalnız cansız yapılarda görülür.
C) Canlılık, birden fazla özelliğin düzenli birlikteliğiyle değerlendirilir.
D) Enerji kullanımı canlılar için zorunlu değildir.
E) Her canlı mutlaka yer değiştirir.
Büyüme, enerji alışverişi veya tepki tek başına canlılık kanıtı değildir. Hücresel yapı, kalıtsal bilgi ve düzenlenmiş metabolizma gibi özellikler birlikte aranır.
Cevap: C
Canlılarda Ortaklık ve Çeşitlilik
Bütün canlılar ATP kullanır, protein sentezler, hücre zarı ve genetik materyal taşır. Ancak bu ortak işlevlerin gerçekleşme biçimi değişebilir. Bir bitki fotosentezle organik besin üretebilirken insan hazır besin alır; bazı bakteriler oksijensiz solunum yaparken bazı ökaryotlar oksijenli solunum yapar. Ortak özellik, her canlıda aynı organın ya da aynı mekanizmanın bulunması değil, aynı temel yaşam gereksiniminin karşılanmasıdır.
Bütün canlılardaHücresel organizasyon, ATP kullanımı, protein sentezi ve genetik bilgi bulunur.
Bütün canlılarda aynı değildirBeslenme biçimi, solunum yolu, hareket şekli ve üreme çeşidi değişebilir.
Dikkat
“Bütün canlılar oksijen kullanır”, “bütün canlılar aktif yer değiştirir” ve “bütün canlılar eşeyli ürer” ifadeleri yanlıştır. Ortaklık, yaşamsal işlevdedir; işlevin gerçekleştirilme biçimi canlı gruplarına göre değişebilir.
Örnek - 2
Aşağıdaki olaylardan hangisi bilinen bütün canlılarda ortak olarak gerçekleşir?
A) Işık enerjisiyle besin üretme
B) Oksijen kullanarak ATP sentezleme
C) Hücre dışında sindirim yapma
D) Ribozomlarda protein sentezleme
E) Eşeyli üremeyle yavru oluşturma
Ribozom ve protein sentezi hücresel canlıların ortak özelliğidir. Diğer olaylar yalnız belirli canlı gruplarında görülür.
Cevap: D
HÜCRESEL YAPI VE ORGANİZASYON
Hücresel Yapı
Hücre, canlıların yapı ve işlev bakımından temel birimidir. Bakteri ve arkeler prokaryot, protistler, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar ökaryot hücre yapısına sahiptir. Prokaryot hücrelerde zarla çevrili çekirdek ve zarlı organeller bulunmaz; genetik materyal sitoplazmadaki nükleoit bölgede yer alır. Ökaryot hücrelerde DNA’nın büyük bölümü çekirdek zarı içinde bulunur ve iş bölümü yapan zarlı organeller vardır.
Bu farklılığa rağmen bütün hücrelerde hücre zarı, sitoplazma, ribozom ve genetik materyal bulunur. Hücre duvarı ise ortak değildir; bitki, mantar ve çoğu prokaryotta bulunurken hayvan hücrelerinde bulunmaz.
Örnek - 3
Bir hücrede DNA, ribozom, sitoplazma ve hücre zarı bulunduğu; ancak zarla çevrili çekirdek bulunmadığı belirleniyor. Bu hücreyle ilgili;
I. Prokaryot yapılıdır.
II. Protein sentezi yapabilir.
III. Kesinlikle çok hücreli bir canlıya aittir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Zarla çevrili çekirdeğin bulunmaması prokaryot yapıyı gösterir. Ribozom bulunduğu için protein sentezi yapılabilir; prokaryotlar tek hücrelidir.
Cevap: C
Örnek - 4
Şekilde K ve L hücre modelleri verilmiştir.
Buna göre;
I. K ve L’de ribozom bulunabilir.
II. L’de genetik materyal zarla çevrili bir bölmede bulunur.
III. K’de hücre zarı bulunmadığı için madde alışverişi yapılamaz.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
İki hücre tipinde de ribozom ve hücre zarı bulunur. L’deki belirgin çekirdek ökaryot yapıyı gösterir; III yanlış, I ve II doğrudur.
Cevap: C
Biyolojik Organizasyon Basamakları
Tek hücreli bir canlıda bir hücre; beslenme, enerji üretimi, boşaltım ve üreme gibi bütün yaşamsal işlevleri yürütür. Çok hücreli canlılarda ise benzer yapı ve görevdeki hücreler dokuları, dokular organları, organlar sistemleri, sistemler de organizmayı oluşturur. Bu sıra, her üst basamakta yeni bir iş bölümü ve koordinasyon düzeyi ortaya çıkarır.
HücreTemel yapı ve işlev birimi
→
DokuBenzer görevli hücreler
→
OrganBirden fazla doku
→
SistemUyumlu çalışan organlar
→
OrganizmaCanlının bütünü
Örnek - 5
Kalp kası hücresi → kalp kası dokusu → kalp → dolaşım sistemi sıralamasında aşağıdaki değişimlerden hangisi beklenir?
A) Basamak yükseldikçe DNA tamamen değişir.
B) Yapısal karmaşıklık ve iş bölümü artar.
C) Her basamak bağımsız bir organizma olur.
D) Hücresel yapı ortadan kalkar.
E) Protein sentezi yalnız sistem düzeyinde başlar.
Organizasyon basamakları yükseldikçe yapıların birlikte yürüttüğü işlev ve koordinasyon artar; temel hücresel özellikler ortadan kalkmaz.
Cevap: B
BESLENME VE ENERJİ KULLANIMI
Beslenme Biçimleri
Canlılar büyüme, onarım, düzenleme ve enerji gereksinimi için madde almak veya üretmek zorundadır. Ototroflar inorganik maddelerden organik besin sentezler. Fotoototroflar ışık, kemoototroflar inorganik maddelerin oksidasyonundan elde edilen kimyasal enerjiyi kullanır. Heterotroflar organik besinleri başka canlılardan veya kalıntılarından hazır alır. Bazı protistler gibi mixotroflar ise ortam koşullarına göre hem ototrof hem heterotrof beslenebilir.
Beslenme tipi
Karbon kaynağı
Enerji yaklaşımı
Fotoototrof
CO2 gibi inorganik karbon
Işık enerjisi
Kemoototrof
CO2 gibi inorganik karbon
İnorganik maddelerin oksidasyonu
Heterotrof
Hazır organik maddeler
Organik besinlerin parçalanması
Mixotrof
Koşula göre inorganik veya organik karbon
Birden fazla beslenme yolu
Örnek - 6
Işık bulunmayan bir ortamda NH3‘ü oksitleyerek enerji elde eden ve CO2‘den organik besin sentezleyen bakteri için en uygun tanımlama hangisidir?
A) Fotoototrof
B) Kemoototrof
C) Holozoik heterotrof
D) Ayrıştırıcı heterotrof
E) Zorunlu parazit
Organik besinini CO₂’den üretmesi ototrofluğu, enerjiyi inorganik maddenin oksidasyonundan sağlaması kemoototrofluğu gösterir.
Cevap: B
Örnek - 7
Öglena ışıklı ortamda fotosentez yaparken uzun süre karanlıkta kaldığında hazır organik besin kullanabiliyor. Bu durum aşağıdakilerden hangisini destekler?
A) Bütün heterotrofların kloroplast taşıdığını
B) Beslenme biçiminin bazı canlılarda çevre koşullarına göre değişebildiğini
C) Fotosentezin oksijensiz ortamda yapılamadığını
D) Hazır besin alan canlıların ATP kullanmadığını
E) Tek hücrelilerin metabolizma yapmadığını
Öglena koşula göre ototrof veya heterotrof beslenebilen mixotrof bir canlıdır. Bu örnek, beslenme yolunun bazı canlılarda çevresel koşullara bağlı değişebildiğini gösterir.
Cevap: B
ATP, Solunum ve Fermantasyon
ATP, hücrede enerji gerektiren olaylarla enerji veren tepkimeler arasında kısa süreli enerji aktarımı sağlar. Canlılar ATP’yi uzun süreli depo olarak değil, üretildiği yerde ve zamanda kullanılan bir enerji taşıyıcısı olarak değerlendirir. Aktif taşıma, kasılma, biyosentez ve hücre bölünmesi gibi olaylarda ATP harcanır.
Organik maddelerdeki enerjinin ATP’ye aktarılması oksijenli solunum, oksijensiz solunum veya fermantasyon gibi yollarla gerçekleşebilir. Bu yolların ayrıntıları ve ATP verimleri farklıdır; ortak sonuç, hücresel işlerde kullanılabilir ATP üretimidir. Fotosentez yapan bir bitki de gece ve gündüz hücresel solunum yapar.
Besinlerde kimyasal enerjiOrganik moleküllerde depolanır.
→
ATP üretimiSolunum veya fermantasyonla desteklenir.
→
Hücresel işSentez, taşıma, hareket ve bölünmede kullanılır.
Örnek - 8
Yeşil bir bitki hücresinde gündüz fotosentez hızının solunum hızından yüksek olduğu belirleniyor. Buna göre hücrede aşağıdakilerden hangisi kesinlikle gerçekleşir?
A) Solunum tamamen durur.
B) ATP yalnız kloroplastta üretilir.
C) Fotosentez ve solunum aynı zaman diliminde gerçekleşebilir.
D) Hücre dışarıdan organik besin almak zorundadır.
E) Oksijen hiçbir tepkimede kullanılmaz.
Fotosentez hızının solunum hızından yüksek olması iki olayın da sürdüğünü, ancak fotosentezin net üretiminin daha fazla olduğunu gösterir.
Cevap: C
Örnek - 9
Bir hücrede oksijen bulunmasına rağmen kısa süreli ve çok hızlı enerji gereksinimi sırasında fermantasyon ürünlerinin arttığı gözleniyor. Bu bulgu için en uygun yorum hangisidir?
A) Hücre ATP kullanmayı bırakmıştır.
B) Fermantasyon yalnız prokaryotlarda görülür.
C) Enerji gereksinimi oksijenli solunumun karşılama hızını aşmış olabilir.
D) Organik madde parçalanması tamamen durmuştur.
E) Hücre kesinlikle fotosentez yapmaktadır.
Yoğun kas etkinliğinde olduğu gibi ATP talebi çok yükseldiğinde oksijenli solunuma ek olarak fermantasyon devreye girebilir. Bu durum ATP kullanımının sona erdiğini değil, arttığını gösterir.
Cevap: C
METABOLİZMA, HOMEOSTAZİ VE BOŞALTIM
Anabolizma ve Katabolizma
Canlıdaki bütün yapım ve yıkım tepkimelerine metabolizma denir. Küçük moleküllerden büyük molekül sentezlenen, çoğunlukla enerji harcanan tepkimeler anabolizma; büyük moleküllerin daha küçük moleküllere parçalandığı, çoğunlukla enerji açığa çıkaran tepkimeler katabolizma kapsamındadır.
Protein sentezi, glikojen sentezi ve fotosentez anabolik; sindirim, hücresel solunum ve glikojen yıkımı katabolik olaylara örnektir. Büyüme döneminde anabolik etkinlik baskın olabilir; açlık veya yoğun egzersizde katabolik tepkimeler artabilir. Buna rağmen canlı hücrede iki tepkime grubu da yaşam boyunca birlikte sürer.
AnabolizmaYapım, düzen artışı, çoğunlukla ATP harcanması
KatabolizmaYıkım, küçük ürünler, çoğunlukla enerji açığa çıkışı
Örnek - 10
Bir hücrede amino asitlerden protein sentezi hızlanırken glikozun solunumla parçalanma hızı da artıyor. Bu iki olay sırasıyla nasıl sınıflandırılır?
A) Katabolizma – katabolizma
B) Anabolizma – katabolizma
C) Katabolizma – anabolizma
D) Anabolizma – anabolizma
E) Homeostazi – adaptasyon
Amino asitlerden protein yapılması sentez ve anabolizma; glikozun solunumla parçalanması yıkım ve katabolizmadır.
Cevap: B
Örnek - 11
Gelişmekte olan bir çocuğun belirli bir dönemde yapım tepkimelerinin yıkım tepkimelerinden daha fazla olduğu ölçülüyor. Bu durumdan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Katabolik tepkimeler tamamen durmuştur.
B) Net madde birikimi ve büyüme görülebilir.
C) ATP üretimi yapılamaz.
D) Homeostazi kesinlikle bozulmuştur.
E) Hücreler protein sentezleyemez.
Anabolizmanın baskın olması net madde birikimini ve büyümeyi destekler; katabolizma ise enerji ve ara ürün sağlamak için sürer.
Cevap: B
Homeostazi ve Boşaltım
Homeostazi, iç ortam koşullarının değişmez tutulması değil; sıcaklık, su, iyon, pH ve glikoz gibi değerlerin yaşama uygun sınırlar içinde dengelenmesidir. Çevre değişse bile düzenleyici sistemler sapmayı algılar ve karşı yönde tepki oluşturarak değeri normal aralığa yaklaştırır.
Boşaltım, metabolik faaliyetler sonucu oluşan veya fazlası dengeyi bozan maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Karbondioksit, azotlu atıklar, fazla su ve iyonlar boşaltım ürünlerine örnek olabilir. Dışkılama ise sindirilemeyen besin artıklarının atılmasıdır; metabolik atık uzaklaştırmadığı için boşaltımla aynı kavram değildir.
Dikkat
Homeostazi “hiç değişmeme” anlamına gelmez. Değerler dar bir aralıkta dalgalanabilir. Boşaltım ile dışkılama da aynı olay değildir; boşaltım metabolizma kaynaklı veya fazlalık oluşturan maddelerle ilgilidir.
Örnek - 12
Sıcak bir ortamda bir insanın deri damarları genişliyor ve terleme hızı artıyor. Bu tepkilerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Isı kaybını azaltmak
B) Vücut sıcaklığını normal aralığa yaklaştırmak
C) ATP sentezini tamamen durdurmak
D) Çevre sıcaklığını düşürmek
E) Kalıtsal adaptasyon oluşturmak
Damar genişlemesi yüzeye ısı taşınmasını, terin buharlaşması ısı kaybını artırır. İki tepki de iç dengeyi korumaya yöneliktir.
Cevap: B
Örnek - 13
Aşağıdakilerden hangisi boşaltıma örnektir?
A) Sindirilemeyen liflerin dışkıyla atılması
B) Böbreklerin kandaki fazla üreyi idrara aktarması
C) Büyük besinlerin enzimlerle parçalanması
D) Besinlerin ağız yoluyla alınması
E) Oksijenin akciğerlerden kana geçmesi
Üre protein metabolizmasıyla oluşan azotlu bir atıktır; böbreklerle uzaklaştırılması boşaltımdır. Sindirilemeyen liflerin atılması dışkılamadır.
Cevap: B
HAREKET, UYARILARA TEPKİ, BÜYÜME VE GELİŞME
Hareket ve Uyarılara Tepki
Canlılar iç ve dış çevredeki değişimleri algılayıp uygun tepkiler oluşturabilir. Göz bebeğinin ışıkta küçülmesi, bitkinin ışığa yönelmesi, bakterinin besin kaynağına yaklaşması ve küstüm otunun dokunmayla yapraklarını kapatması uyarılara tepki örnekleridir.
Hareket her zaman bütün organizmanın yer değiştirmesi değildir. Bitkide büyüme hareketi, hücre içinde sitoplazma akışı, hayvanda kasılma ve tek hücrelide kamçı hareketi farklı hareket biçimleridir. Bu nedenle “yer değiştirmeyen canlı hareket etmez” çıkarımı doğru değildir.
Örnek - 14
Dört canlılık olayı K, L, M ve N ile gösterilmiştir.
Buna göre K, L, M ve N olayları sırasıyla hangi ortak özelliklerle en doğrudan ilişkilidir?
A) Uyarılara tepki – su dengesi/boşaltım – homeostazi – üreme
B) Beslenme – büyüme – adaptasyon – solunum
C) Üreme – boşaltım – protein sentezi – homeostazi
D) Hareket – fotosentez – sindirim – büyüme
E) Adaptasyon – ATP üretimi – boşaltım – gelişme
K ışığa yönelim, L kontraktil kofulla su dengesi ve boşaltım, M terlemeyle homeostazi, N bakterinin bölünmesiyle üremedir.
Cevap: A
Büyüme ve Gelişme
Büyüme, canlı kütlesi veya hacmindeki kalıcı artıştır. Tek hücrelilerde sitoplazma miktarının ve hücre hacminin artmasıyla; çok hücrelilerde hücre sayısının artması, hücrelerin büyümesi ve hücreler arası madde birikimiyle gerçekleşebilir. Gelişme ise hücrelerin farklılaşması, doku ve organların olgunlaşması, canlının yeni işlevsel özellikler kazanmasıdır.
Çimlenen tohumun kütle kazanması büyüme; kök, gövde ve yaprak dokularının farklılaşması gelişmedir. İki süreç çoğu zaman birlikte ilerlese de aynı kavram değildir.
Örnek - 15
Bir embriyoda hücre sayısı artarken bazı hücreler sinir, bazıları kas hücresine dönüşüyor. Bu olaylarla ilgili en doğru değerlendirme hangisidir?
A) Yalnız büyüme gerçekleşmiştir.
B) Yalnız gelişme gerçekleşmiştir.
C) Hücre sayısı artışı büyüme, farklılaşma gelişmedir.
D) İki olay da boşaltımdır.
E) Farklılaşma kalıtsal bilgiyi tamamen değiştirir.
Hücre sayısındaki artış büyümeye, hücrelerin farklı görevler üstlenmesi gelişmeye örnektir. Farklılaşma genellikle DNA dizisini değil genlerin çalışma düzenini değiştirir.
Cevap: C
ÜREME, ADAPTASYON VE KALITSAL SÜREKLİLİK
Üreme ve Türün Devamı
Üreme, canlıların kendilerine benzer yeni bireyler oluşturmasıdır. Eşeysiz üremede tek ata ve mitoz temelli mekanizmalar; eşeyli üremede mayoz, gamet oluşumu ve döllenme rol oynar. Üreme bir bireyin yaşamını sürdürmesi için zorunlu değildir; türün nesiller boyunca devamı için zorunludur.
Eşeysiz üreme hızlı birey artışı sağlarken kalıtsal çeşitlilik çoğunlukla mutasyonlarla sınırlıdır. Eşeyli üreme daha fazla zaman ve enerji gerektirse de yeni gen kombinasyonları oluşturarak çeşitliliği artırır.
Örnek - 16
Kısır bir katırın beslenme, solunum, büyüme, boşaltım ve uyarılara tepki gibi olayları gerçekleştirdiği gözleniyor. Bu örnek aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?
A) Üreme canlılığın hiçbir düzeyinde önemli değildir.
B) Bireyin yaşaması için üreme zorunlu değildir.
C) Kısır bireylerde metabolizma görülmez.
D) Üreyemeyen bütün varlıklar cansızdır.
E) Türlerin devamı üremeden bağımsızdır.
Katır canlıdır ancak çoğunlukla üreyemez. Bu durum üremenin bireyin yaşamı için değil, türün sürekliliği için gerekli olduğunu gösterir.
Cevap: B
Adaptasyon
Adaptasyon, belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme başarısını artıran kalıtsal özelliklerdir. Kutup ayısının kalın yağ tabakası, çöl bitkisinin su kaybını azaltan yapısı ve sucul kuşların perdeli ayakları adaptasyon örnekleridir. Adaptasyon bireyin ihtiyaç duyduğu için yaşamı sırasında bilinçli olarak geliştirdiği özellik değildir; nesiller boyunca doğal seçilimle popülasyonda yaygınlaşır.
Sporla kasların gelişmesi, güneşte tenin koyulaşması veya bitkinin ışığa doğru eğilmesi bireyin yaşam süresinde oluşan değişimlerdir ve kalıtsal adaptasyon sayılmaz.
Dikkat
Adaptasyon popülasyon ve nesiller ölçeğinde değerlendirilir. Bireyin yaşamı boyunca çevre etkisiyle kazandığı her özellik yavrulara aktarılmaz; bu tür değişimler adaptasyon olarak adlandırılmaz.
Örnek - 17
Bir böcek popülasyonunda başlangıçta az sayıda bulunan ilaç dirençli bireyler, aynı ilacın uzun süre kullanılmasıyla birkaç nesil sonra çoğunluk hâline geliyor. Bu değişimin en uygun açıklaması hangisidir?
A) Her böcek ilaca değince direnç özelliği kazanmıştır.
B) İlaç dirençli bireylerin yaşama ve üreme başarısını artırmıştır.
C) Bütün böceklerin DNA’sı aynı yönde ve aynı anda değişmiştir.
D) Direnç yalnız bireysel homeostaziyle oluşmuştur.
E) Kullanılmayan organlar köreldiği için direnç gelişmiştir.
Dirençli varyasyon başlangıçta popülasyonda vardır. İlaç duyarlı bireyleri daha çok elerken dirençlilerin üreme başarısı artar ve özellik nesiller içinde yaygınlaşır.
Cevap: B
Protein Sentezi ve Kalıtsal Bilgi
DNA’daki genetik bilgi, hücrenin yapısını ve işleyişini belirleyen proteinlerin sentezinde kullanılır. Protein sentezi ribozomlarda gerçekleşir ve bilinen bütün hücresel canlıların ortak özelliğidir. Enzimler, bazı hormonlar, taşıyıcılar ve yapısal bileşenler protein yapılı olabilir; bu nedenle protein sentezi metabolizmanın, büyümenin, onarımın ve kalıtsal bilginin işlev kazanmasının merkezindedir.
Canlıların ortak yapıları arasında ribozomun bulunması, protein sentezinin yaşam için temel önemini gösterir. Bununla birlikte üretilen proteinlerin türü ve miktarı hücre tipine, gelişim dönemine ve çevresel koşullara göre değişebilir.
Örnek - 18
Aynı bireyin sinir hücresi ile kas hücresinde DNA dizisinin büyük ölçüde aynı olmasına rağmen hücrelerin yapı ve görevleri farklıdır. Bu durum en iyi hangi açıklamayla ilişkilidir?
A) Hücrelerde farklı genlerin etkinleşmesiyle farklı proteinlerin sentezlenmesi
B) Kas hücresinde ribozom bulunmaması
C) Sinir hücresinde metabolizma gerçekleşmemesi
D) Her hücrenin farklı bir türe ait olması
E) Farklılaşma sırasında bütün DNA’nın yok olması
Farklı hücre tiplerinde aynı genomun farklı bölümleri çalışabilir. Böylece farklı proteinler sentezlenir ve hücreler özgün yapı ile görev kazanır.
Cevap: A
Canlıların ortak özellikleri birbirinden bağımsız maddeler değildir: hücresel yapı metabolizmaya ortam sağlar, metabolizma ATP üretimi ve kullanımını sürdürür, homeostazi bu tepkimelerin uygun koşullarda işlemesini destekler, kalıtsal bilgi ise protein sentezi üzerinden yapı ve işlev kazanır. Canlılık sınırında yer alan ve bu bütünlüğün yalnız bir bölümünü taşıyan virüsler, sıradaki konuda ayrı ölçütlerle incelenir.
