Yasama, devletin genel, sürekli ve soyut hukuk kurallarını kanun biçiminde oluşturma işlevidir. Türkiye’de yasama yetkisi Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir ve bu yetki devredilemez. TBMM yalnız kanun yapan bir organ değildir; bütçeyi kabul eder, yürütme hakkında bilgi edinir ve denetim yollarını işletir, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulur ve Anayasanın verdiği başka görevleri yerine getirir.
Bu konuda sorular çoğunlukla sayıların ezberinden değil, birbirine benzeyen kurumların doğru ayrılmasından gelir: yasama sorumsuzluğu ile dokunulmazlık, kanun ile TBMM kararı, toplantı yeter sayısı ile karar yeter sayısı ve bilgi edinme yolları ile cezai sorumluluğa ilişkin soruşturma birbirine karıştırılmamalıdır. Önceki konu olan Temel Hak ve Hürriyetler, yasama organının kanun yaparken bağlı olduğu anayasal hak güvencelerini açıklar.
YASAMA YETKİSİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ
Anayasanın 7. maddesine göre yasama yetkisi Türk milleti adına TBMM’nindir ve devredilemez. Kanun koyma yetkisinin asıl sahibi Meclistir. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilen alanların bulunması, TBMM’nin kanun yapma yetkisini ortadan kaldırmaz; kanunla açıkça düzenlenen bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanunla kararname arasında farklılık bulunursa kanun uygulanır.
Yasama yetkisinin başlıca özellikleri şunlardır:
- Genellik: TBMM, Anayasanın yasaklamadığı her alanda kanun çıkarabilir. Kanun konusu olacak alanlar önceden sınırlı biçimde sayılmamıştır.
- Aslilik: Meclis, kanun çıkarırken başka bir devlet organından önceden yetki almak zorunda değildir; doğrudan Anayasadan aldığı yetkiyi kullanır.
- Devredilmezlik: Kanun koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisi başka bir organa bırakılamaz.
- Süreklilik: Yasama işlevi seçim dönemleri boyunca devam eder; TBMM’nin tatilde veya ara vermede olması yasama yetkisinin başka bir organa geçtiği anlamına gelmez.
A) TBMM’nin yalnız Anayasada tek tek sayılan alanlarda kanun çıkarabilmesini
B) Kanunların yalnız belirli kişiler için çıkarılmasını
C) TBMM’nin Anayasanın yasaklamadığı her alanda kanun çıkarabilmesini
D) Yasama yetkisinin Cumhurbaşkanına devredilebilmesini
E) Kanun tekliflerinin yalnız komisyonlarda karara bağlanmasını
TBMM’NİN KURULUŞU VE SEÇİMLER
Milletvekili Sayısı ve Seçim Dönemi
TBMM, genel oyla seçilen 600 milletvekilinden oluşur. Milletvekili genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi beş yılda bir aynı gün yapılır. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir. Seçimlerin yenilenmesine TBMM veya Cumhurbaşkanı karar verdiğinde iki seçim yine birlikte gerçekleştirilir.
Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkân görülmezse TBMM seçimlerin bir yıl geri bırakılmasına karar verebilir. Geri bırakma sebebi ortadan kalkmamışsa erteleme kararı aynı usulle tekrarlanabilir. Seçimlerin savaş sebebiyle ertelenmesi, olağan seçim döneminin kendiliğinden kalıcı olarak uzatılması değildir.
Ara Seçim
TBMM üyeliklerinde boşalma olduğunda ara seçime gidilebilir. Ara seçim, her seçim döneminde kural olarak bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tam sayısının yüzde beşini bulursa ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir. Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaması da temel kuraldır.
Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM’de üyesinin kalmaması hâli için Anayasada özel bir ara seçim düzeni bulunur. Bu istisna, temsilin tamamen ortadan kalkmasını önlemeyi amaçlar.
A) Her yıl zorunlu olarak yapılır.
B) Her seçim döneminde sınırsız sayıda yapılabilir.
C) Kural olarak her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez.
D) Yalnız Cumhurbaşkanının kararıyla yapılabilir.
E) Genel seçimlere bir ay kala mutlaka yapılır.
SEÇİMLER, SEÇİM İLKELERİ VE YÜKSEK SEÇİM KURULU
Anayasa’nın 67. maddesine göre seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli ve genel oy esaslarına göre; açık sayım ve döküm altında, yargı yönetim ve denetiminde yapılır. Seçim kanunlarının temsilde adalet ile yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştırması gerekir. Bu ilkeler seçimin zamanından farklıdır: beş yıllık dönem ve ara seçim kuralları “ne zaman”, seçim ilkeleri ise “hangi güvencelerle” sorusuna cevap verir.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK)
Yüksek Seçim Kurulu, seçimlerin başlamasından bitimine kadar düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğüyle ilgili işlemleri yürütür veya yürüttürür; seçim süresince ve seçimden sonra ortaya çıkan şikâyet ve itirazları kesin karara bağlar. TBMM üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçimi tutanaklarını kabul eder. YSK kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamaz.
Siyasi Partilerin Anayasal Konumu
Siyasi partiler demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır; önceden izin almadan kurulurlar ve faaliyetlerini Anayasa ile kanun hükümleri içinde sürdürürler. Parti tüzüğü, programı ve eylemleri devletin bağımsızlığına, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenliğine ve demokratik-laik Cumhuriyet esaslarına aykırı olamaz. Bir partinin kapatılması veya devlet yardımından yoksun bırakılması, Anayasa’daki şartlar çerçevesinde Anayasa Mahkemesinin kararıyla mümkündür.
MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ VE TEMSİL
Seçilme Yeterliliği
On sekiz yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir. Bununla birlikte en az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar ve Anayasada belirtilen bazı suçlardan mahkûm olanlar milletvekili seçilemez. Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezası ile ağır hapis cezasına hüküm giyenler bakımından da anayasal engel vardır.
Hâkim ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, YÖK üyeleri, kamu kurumlarında memur statüsündeki görevliler ve Silahlı Kuvvetler mensupları görevlerinden çekilmedikçe aday olamaz ve milletvekili seçilemez. Bu düzenleme, kamu göreviyle siyasi adaylık arasındaki tarafsızlık çatışmasını önlemeyi amaçlar.
Milletin Temsili ve Andiçme
Milletvekilleri yalnız seçildikleri bölgeyi veya kendilerini aday gösteren partiyi değil, bütün milleti temsil eder. Bu ilke, emredici vekâlet anlayışını dışlar; milletvekilinin hukuken yalnız seçmenlerinden talimat alarak oy kullanması gerekmez.
Milletvekilleri göreve başlarken Anayasanın 81. maddesindeki andı içerler. Andın merkezinde devletin varlığı ve bağımsızlığı, ülke ve milletin bölünmez bütünlüğü, millet egemenliği, demokratik ve laik Cumhuriyet, hukuk devleti ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlılık yer alır.
A) Yalnız seçildikleri ili temsil ederler.
B) Yalnız mensubu oldukları siyasi partiyi temsil ederler.
C) Kendilerine oy veren seçmenlerin bağlayıcı talimatlarına uymak zorundadırlar.
D) Seçildikleri bölgeyi ve seçmenleri değil, bütün milleti temsil ederler.
E) Göreve başlayabilmek için Cumhurbaşkanından yetki belgesi alırlar.
YASAMA SORUMSUZLUĞU VE YASAMA DOKUNULMAZLIĞI
Milletvekillerine tanınan iki anayasal güvence aynı amaç çevresinde buluşsa da kapsamları farklıdır. Yasama sorumsuzluğu, Meclis çalışmalarındaki söz ve oyları korur; yasama dokunulmazlığı ise ceza muhakemesi işlemlerine karşı geçici bir güvence sağlar.
| Ölçüt | Yasama Sorumsuzluğu | Yasama Dokunulmazlığı |
|---|---|---|
| Korunan alan | Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamaları | Seçimden önce veya sonra işlendiği ileri sürülen suçlar nedeniyle tutulma, sorguya çekilme, tutuklanma ve yargılanma |
| Niteliği | Mutlak ve sürekli koruma | Nispi ve geçici koruma |
| TBMM kararıyla kaldırılma | Kaldırılamaz | Kaldırılabilir |
| Üyelik sonrasında | Koruma devam eder | Üyelik sona erince kural olarak sona erer |
Yasama Sorumsuzluğu
Milletvekilleri Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden sorumlu tutulamaz. Meclis, Başkanlık Divanının teklifi üzerine aksine karar vermedikçe bu sözleri Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan da sorumlu tutulmazlar. Bu güvence üyelik bittikten sonra da devam eder.
Yasama Dokunulmazlığı
Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâli ile seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasanın 14. maddesindeki durumlar bu kuralın dışındadır; yetkili makam durumu hemen ve doğrudan TBMM’ye bildirir.
TBMM’deki siyasi parti grupları yasama dokunulmazlığıyla ilgili görüşme yapamaz ve karar alamaz. Yeniden seçilen milletvekili hakkındaki soruşturma ve kovuşturmanın devamı, Meclisin dokunulmazlığı yeniden kaldırmasına bağlıdır. Üyelik süresince zamanaşımı işlemez.
A) Her ikisi de TBMM kararıyla tamamen kaldırılabilir.
B) Sorumsuzluk yalnız üyelik süresince geçerlidir.
C) Dokunulmazlık Meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri mutlak biçimde korur.
D) Sorumsuzluk Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlere ilişkin sürekli; dokunulmazlık ise ceza muhakemesine ilişkin geçici bir güvencedir.
E) Dokunulmazlık yalnız hukuk davalarını engeller.
MİLLETVEKİLLİĞİNİN DÜŞMESİ
Milletvekilliğinin sona erme biçimleri aynı usule bağlı değildir. İstifa, Başkanlık Divanınca geçerli sayıldıktan sonra Genel Kurulca karara bağlanır. Kesin hüküm giyme veya kısıtlanma hâli, ilgili kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle üyeliği sona erdirir.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ısrar eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, yetkili komisyonun raporu üzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir. Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan üyenin durumu Başkanlık Divanınca tespit edilir; Genel Kurul üye tam sayısının salt çoğunluğuyla üyeliğin düşmesine karar verebilir.
Dokunulmazlığın kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine karar verilmişse ilgili milletvekili ya da başka bir milletvekili, kararın Anayasaya, kanuna veya İçtüzüğe aykırılığı iddiasıyla yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi istemi on beş gün içinde kesin karara bağlar.
A) Kesin hüküm giyme hâlinde ayrıca halkoylaması yapılır.
B) İstifa yalnız siyasi parti genel başkanının kabulüyle sonuç doğurur.
C) Özürsüz veya izinsiz devamsızlıkta bir ay içinde toplam beş birleşim günü ölçütü uygulanabilir.
D) Düşme kararına karşı Danıştaya otuz gün içinde başvurulur.
E) Bağdaşmayan görevde ısrar hâlinde karar açık oyla alınmak zorundadır.
TBMM’NİN GÖREV VE YETKİLERİ
TBMM’nin genel görev ve yetkileri Anayasanın 87. maddesinde ve başka maddelerinde düzenlenir. Başlıca görevler şunlardır:
- Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak,
- Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek,
- Para basılmasına karar vermek,
- Savaş ilanına karar vermek ve Anayasanın 92. maddesindeki şartlarla Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye’de bulunmasına izin vermek,
- Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak,
- Üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla genel ve özel af ilanına karar vermek,
- Anayasanın diğer maddelerinde verilen seçme, denetleme ve karar alma yetkilerini kullanmak.
Orman suçları için genel veya özel af çıkarılamaz. Kanun yapmakla TBMM kararı almak aynı şey değildir. İçtüzüğün kabulü, Meclis Başkanının seçimi, tatil ve ara verme, dokunulmazlığın kaldırılması, savaş ilanı veya seçimlerin yenilenmesi gibi işlemler TBMM kararı niteliğindedir.
A) Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
B) Bütçe kanun teklifini görüşmek ve kabul etmek
C) Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
D) Genel ve özel af ilanına karar vermek
E) Kanunların Anayasaya uygunluğunu kesin olarak denetlemek
KANUN YAPIMI, CUMHURBAŞKANININ GERİ GÖNDERMESİ VE BÜTÇE
Kanun Teklifi ve Görüşme
Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. Teklifler TBMM Başkanlığına sunulur; ilgili komisyonlarda incelendikten sonra Genel Kurulda görüşülür. Kabul edilen metin kanunlaşır ve yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde “kanun tasarısı” usulü sona ermiş; yürütmenin genel kanun tasarısı sunma yetkisi kaldırılmıştır.
Cumhurbaşkanı kanunları on beş gün içinde yayımlar. Yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları aynı süre içinde gerekçesiyle TBMM’ye geri gönderir. TBMM geri gönderilen kanunu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu yayımlar. Bütçe kanunları geri gönderme yetkisinin dışındadır.
Milletlerarası antlaşmaların onaylanması kural olarak TBMM’nin bunu bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi hâlinde antlaşma hükümleri esas alınır.
A) Genel kanun teklifini yalnız Cumhurbaşkanı verebilir.
B) Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.
C) Cumhurbaşkanı bütün kanunları bir ay içinde yayımlar.
D) Bütçe kanunları Cumhurbaşkanınca yeniden görüşülmek üzere geri gönderilebilir.
E) Komisyonlarda kabul edilen teklif Genel Kurul görüşmesi olmadan kanunlaşır.
Bütçe ve Kesin Hesap
Merkezî yönetim bütçe kanun teklifini Cumhurbaşkanı, mali yılbaşından en az yetmiş beş gün önce TBMM’ye sunar. Teklif Bütçe Komisyonunda görüşülür ve Genel Kurul mali yılbaşına kadar karara bağlar. Milletvekilleri Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini açıklar; gider artırıcı veya gelir azaltıcı önerilerde bulunamaz.
Bütçe kanunu süresinde yürürlüğe konulamazsa geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe de çıkarılamazsa yeni bütçe kabul edilinceye kadar önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır. Kesin hesap kanunu teklifi ise ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak en geç altı ay sonra Cumhurbaşkanınca TBMM’ye sunulur.
TBMM’NİN İÇ YAPISI VE ÇALIŞMA DÜZENİ
Başkanlık Divanı ve Siyasi Parti Grupları
TBMM Başkanlık Divanı, milletvekilleri arasından seçilen Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşur. Divan, siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında katılmasını sağlayacak biçimde kurulur; siyasi parti grupları Başkanlık için aday gösteremez.
Meclis Başkanı seçiminin ilk iki oylamasında üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu, üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada sonuç alınamazsa en çok oy alan iki aday arasında dördüncü oylama yapılır ve en fazla oy alan seçilir. İlk seçilen Başkanın görev süresi iki yıldır; ikinci devre için seçilen Başkanın görevi seçim döneminin sonuna kadar sürer.
En az 20 milletvekili bulunan siyasi partiler TBMM’de siyasi parti grubu oluşturabilir. Grup kararı milletvekilinin hukuki temsil yetkisini ortadan kaldırmaz. Siyasi parti grupları yasama dokunulmazlığı konusunda görüşme yapamaz ve karar alamaz.
Toplanma, Tatil ve Yeter Sayıları
TBMM her yıl 1 Ekim günü kendiliğinden toplanır. Bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir. Meclis Başkanı doğrudan doğruya veya Cumhurbaşkanının ya da milletvekillerinin beşte birinin yazılı istemi üzerine Meclisi toplantıya çağırabilir.
TBMM, yapacağı seçimler dâhil bütün işlerinde üye tam sayısının en az üçte biriyle toplanır. Bu nedenle 600 üyeli Meclisin toplantı yeter sayısı en az 200‘dür. Anayasada başka bir hüküm yoksa kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınır; ancak karar yeter sayısı hiçbir biçimde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151‘den az olamaz.
| İşlem | Aranan Sayı |
|---|---|
| Toplantı yeter sayısı | En az 200 |
| Genel karar yeter sayısının alt sınırı | En az 151 |
| Siyasi parti grubu | En az 20 milletvekili |
| Genel ve özel af | Üye tam sayısının 3/5’i: 360 |
| TBMM’nin seçimleri yenilemesi | Üye tam sayısının 3/5’i: 360 |
A) 101
B) 105
C) 106
D) 151
E) 200
Komisyonlar, İçtüzük ve Görüşmelerin Açıklığı
Kanun teklifleri Genel Kuruldan önce görev alanına göre ihtisas komisyonlarında incelenir. Komisyonlar teklif metnini görüşür, değişiklik yapabilir ve raporunu Genel Kurula sunar. Plan ve Bütçe Komisyonu bütçe ile mali nitelikli konularda özel öneme sahiptir.
TBMM çalışmalarını kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür. İçtüzük, Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi bir TBMM kararıdır. Genel Kurul görüşmeleri kural olarak açıktır ve tutanak dergisinde tam olarak yayımlanır; İçtüzüğün öngördüğü durumlarda kapalı oturum yapılabilir.
TBMM’NİN BİLGİ EDİNME VE DENETİM YOLLARI
Anayasanın 98. maddesine göre TBMM; Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır. Güncel sistemde sözlü soru ve gensoru anayasal denetim yolları arasında değildir.
| Yol | Temel İşlevi |
|---|---|
| Yazılı soru | Milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardan yürütmenin görev ve yetkileriyle ilgili yazılı bilgi istemesi |
| Meclis araştırması | Belirli bir konuda bilgi edinmek amacıyla Meclis içinden oluşturulan komisyon aracılığıyla inceleme yapılması |
| Genel görüşme | Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belirli bir konunun Genel Kurulda görüşülmesi |
| Meclis soruşturması | Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasının cezai sorumluluk bakımından incelenmesi |
Yazılı soru, yazılı olarak en geç on beş gün içinde cevaplanmak üzere Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilir. Devam etmekte olan bir yargı davasında yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya beyanda bulunulamaz.
A) Yazılı soru
B) Genel görüşme
C) Meclis araştırması
D) Meclis soruşturması
E) Gensoru
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Hakkında Meclis Soruşturması
Görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Meclis önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla gizli oyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
Soruşturma açılırsa siyasi partilerin güçleri oranında belirlenen on beş kişilik komisyon kurulur. Komisyon raporunu iki ay içinde Başkanlığa sunar; süre yetmezse bir aylık kesin ek süre verilebilir. TBMM, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla gizli oyla Yüce Divana sevk kararı alabilir.
A) Soruşturma açılması 151 — Yüce Divana sevk 301
B) Soruşturma açılması 301 — Yüce Divana sevk 360
C) Soruşturma açılması 360 — Yüce Divana sevk 400
D) Soruşturma açılması 400 — Yüce Divana sevk 360
E) Her iki karar da toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınır.
YASAMA VE TBMM SAYISAL ÖZETİ
- TBMM üye tam sayısı: 600
- Milletvekili seçilme yaşı: 18
- Seçim dönemi: 5 yıl
- Toplantı yeter sayısı: 200
- Genel karar yeter sayısının alt sınırı: 151
- Siyasi parti grubu: en az 20 milletvekili
- Genel ve özel af: 360
- TBMM’nin seçimleri yenileme kararı: 360
- Bakan hakkında soruşturma açılması: 360
- Bakanın Yüce Divana sevki: 400
- Dokunulmazlık veya üyeliğin düşmesi kararına AYM başvurusu: 7 gün
- AYM’nin bu başvuruyu karara bağlama süresi: 15 gün
Yasama konusunu çözerken önce işlemin türünü belirlemek gerekir: kanun mu, TBMM kararı mı, milletvekilliğine ilişkin güvence mi, yoksa yürütmenin denetlenmesi mi? Ardından yalnız o işlem için öngörülen özel çoğunluk aranmalıdır. Anayasada özel sayı yoksa toplantı yeter sayısı 200, genel karar yeter sayısının alt sınırı 151’dir.
Bir önceki konu olan Temel Hak ve Hürriyetler, yasama organının bağlı olduğu hak güvencelerini ele alır. Sonraki konu olan Yürütme: Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi ise yürütme organının kuruluşunu, Cumhurbaşkanının görevlerini ve Meclisle ilişkisini açıklar.